طرح مالیات بر استخراج منابع آبی زیرزمینی به عنوان راهکاری کلیدی برای مدیریت بحران آب در ایران مطرح شده است. با توجه به وابستگی 90 درصدی کشور به این منابع و پیامدهای برداشت بیرویه مانند فرونشست زمین، این طرح میتواند با ابزارهای اقتصادی مصرف را تنظیم کند.
تجربه کشورهای موفق نشان داده که مالیاتگذاری نه تنها درآمدی برای احیای منابع ایجاد میکند، بلکه الگوی مصرف را نیز اصلاح مینماید. اما اجرای این طرح در ایران با چالشهای فنی مانند نبود سیستم سنجش دقیق و موانع فرهنگی برخورد میکند.
طراحی هوشمندانه مالیات با در نظر گرفتن مصرف تفاضلی و مکانیسمهای حمایتی میتواند هم بحران آب را مدیریت کند و هم از آسیبهای اجتماعی جلوگیری نماید. این طرح نیازمند هماهنگی بین نهادهای مختلف و تغییر نگرش عمومی نسبت به ارزش واقعی آب است.