دونالد ترامپ، رئیسجمهور پیشین آمریکا، در اظهاراتی تهدیدآمیز اعلام کرد که در صورت استفاده حکومت ایران از نیروی مرگار علیه معترضان، ایالات متحده به “نجات” آنان خواهد آمد. این اظهارات پس از گزارشهایی مبنی بر کشته شدن حداقل سه نفر در اعتراضات اخیر ایران مطرح شد.
اعتراضات که ابتدا توسط کسبه و دانشجویان در شهرهای بزرگ آغاز شد، به شهرهای کوچکتر نیز گسترش یافته است. منابع نیمهرسمی و یک سازمان حقوق بشری از درگیریها و تلفات در شهر لردگان خبر دادهاند، هرچند این گزارشها به طور مستقل تأیید نشدهاند.
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران، در پاسخ به تهدیدات ترامپ هشاهری کرد که تمام پایگاهها و نیروهای آمریکایی در منطقه در صورت دخالت، “اهداف مشروع” خواهند بود. هنوز مشخص نیست که آیا آمریکا برنامهای عملی برای این تهدیدات دارد یا خیر.
اعتراضات اخیر ایران با الگوی جدیدی رخ داده است؛ این بار شهرهای کوچک و کمجمعیت مانند ازنا و لردگان کانون ناآرامیها شدهاند، در حالی که واکنش سلبریتیها به شدت محدودتر از گذشته است. تحلیلگران معتقدند این اعتراضات ترکیبی از مطالبات معیشتی و اجتماعی است و ماهیتی پیچیدهتر از گذشته دارد که نیازمند بررسی عمیقتر است.
رهبر ایران، آیتالله خامنهای، در واکنش به اعتراضات اخیر که در پی مشکلات اقتصادی کشور آغاز شده، اعلام کرد که «اغتشاشگران باید سر جای خود نشانده شوند». این اظهارات در حالی مطرح میشود که خشونتهای مرتبط با اعتراضات تاکنون منجر به کشته شدن حداقل ۱۰ نفر شده است. دونالد ترامپ، رئیسجمهور پیشین آمریکا، نیز هشدار داده که در صورت سرکوب خشونتآمیز معترضان، آمریکا مداخله خواهد کرد.
در پنجمین روز از اعتراضات سراسری در ایران، گزارشها از کشته شدن حداقل یک نفر در درگیریهای بین معترضان و نیروهای امنیتی حکایت دارد. منابع دولتی این فرد را عضو بسیج معرفی کردهاند، در حالی که گروههای حقوق بشری او را از معترضان میدانند. خشونتها در شهرهای مختلف از جمله لردگان و فاسا نیز گزارش شده است.
اعتراضات اخیر در ایران در پی مشکلات اقتصادی و اجتماعی گسترده، واکنشهای متفاوتی از سوی حاکمیت و رسانههای اصولگرا داشته است. درحالی که دولت رویکردی متین در قبال اعتراضات پیش گرفته، برخی رسانهها با انتشار آمار نادرست، تحریکآمیز و توهین به معترضان، به جای حل مسئله به تشدید تنشها دامن زدهاند. این شیوه برخورد نهتنها به کاهش اعتراضات منجر نشده، بلکه با تحریف خواستههای مردم و نسبتدادن اتهامات ناروا، خشم عمومی را افزایش داده است.
قائممقام حزب اعتدال و توسعه در واکنش به اظهارات مداخلهجویانه رئیسجمهور آمریکا، تحریمهای ضدبشری علیه ایران را محکوم کرد. محمود واعظی در توئیتی تأکید کرد: «فردی که با تحریمها حتی داروی مردم را بلوکه کرده، ژست ناجی میگیرد!»
رئیسجمهور آمریکا، دونالد ترامپ، و مقامات ارشد ایران با تهدیدهای متقابل، تنشها بین دو کشور را تشدید کردند. ترامپ در پستی در شبکه اجتماعی خود هشدار داد که در صورت خشونت علیه معترضان، آمریکا مداخله خواهد کرد. در مقابل، علی لاریجانی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، مدعی شد که آمریکا و اسرائیل در تحریک اعتراضات دست دارند.
در پی اعتراضات گسترده خیابانی، کسبوکارها، دانشگاهها و ادارات دولتی در 21 استان از جمله تهران، روز چهارشنبه به دستور دولت تعطیل شدند. این اقدام در حالی صورت گرفت که رئیسجمهور جدید، مسعود پزشکیان، رئیس جدید بانک مرکزی را منصوب کرد و از شرایط دشوار اقتصادی کشور سخن گفت.
درگیریهای خشونتآمیز بین معترضان و نیروهای امنیتی در چندین شهر ایران منجر به کشته شدن شش نفر شد. این نخستین تلفات از زمان آغاز اعتراضات به وضعیت معیشتی است که از تهران شروع شد و به سایر شهرها گسترش یافت. گزارشها حاکی از حمله معترضان به ساختمانهای دولتی و پاسخ نیروهای امنیتی با گاز اشکآور و دستگیری تعدادی از معترضان است.