برچسب: سیاست خارجی آمریکا

دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، در یک رویکرد غیر متعارف دیپلماتیک، مذاکرات حساس با ایران و اوکراین را به استیو ویتکف، دوست نزدیک املاک دار خود، و جرد کوشنر، دامادش، سپرده است. این دو که سال گذشته در مذاکرات آتش بس غزه نقش داشتند، اکنون در ژنو به طور همزمان با مقامات ایرانی و سپس روس و اوکراینی دیدار کرده‌اند. این اقدام نشان دهنده تمایل ترامپ به کنار گذاشتن نهادهای سنتی دیپلماسی مانند وزارت خارجه و شورای امنیت ملی است.

ویتکف و کوشنر با رویکردی معامله‌گرانه و بدون تاکید بر مسائل حقوق بشری، مورد استقبال کشورهایی مانند روسیه، ترکیه و دولت‌های عربی خلیج فارس قرار گرفته‌اند. با این حال، برخی کارشناسان مانند آسیلی آیدینتاشباس از موسسه بروکینگز، مهارت دیپلماتیک این تیم را چندان چشمگیر ارزیابی نمی‌کنند.
این مذاکرات در حالی صورت می‌گیرد که بحران هسته‌ای ایران به دو دهه و جنگ اوکراین به پنجمین سال خود نزدیک می‌شود. گزارش‌ها حاکی از آن است که ترامپ به رویکرد این دو اعتماد کامل دارد، اگرچه پیوند احتمالی برخی از این گفتگوهای دیپلماتیک با معاملات تجاری خانواده‌های ترامپ و ویتکف نیز مورد توجه قرار گرفته است.

اقدام ناگهانی رئیس جمهور ترامپ برای حمله به ونزوئلا، برکناری رهبر آن و تصرف نفت این کشور، جمهوری خواهان کنگره را در موقعیت ناخوشایندی قرار داده است. آنها با سوالات بی پاسخ مهمی روبرو هستند و تلاش می کنند مواضع خود را با خواسته ها و پیام های به سرعت در حال تحول ترامپ در مورد آینده ونزوئلا تطبیق دهند.

جمهوری خواهان به طور جهانی کارزار فشار ترامپ بر ونزوئلا را تحسین کرده و حمله نظامی که مادورو و همسرش را برکنار و به آمریکا فرستاد، خوش آمد گفته اند. اما مسئله اصلی بر سر درستی این اقدام نیست، بلکه بر سر سوالات اساسی در مورد حاکمیت آینده ونزوئلا و میزان و مدت درگیری آمریکا است.

بسیاری از جمهوری خواهان برای جلوگیری از مخالفت یا انتقاد از ترامپ، در روزهای اخیر خود را در تناقض ها گره زده اند. سخنگوی مجلس، مایک جانسون، تاکید کرده که آمریکا در جنگ نیست، نیروهای مسلح در ونزوئلا ندارد و آن کشور را اشغال نکرده است. او این اقدام را “تغییر رژیم” ندانسته، بلکه “درخواست برای تغییر رفتار یک رژیم” توصیف کرده است.

تحلیلگران میگویند حمله آمریکا به ونزوئلا و دستگیری رئیسجمهور این کشور میتواند به روسیه و چین بهانه لازم برای اعمال زور در سایر مناطق جهان را بدهد. اظهارات دونالد ترامپ که بر “تسلط بیچونوچرای آمریکا در نیمکره غربی” تأکید کرد، پاسخی مستقیم به روابط نزدیک مسکو و پکن با نیکلاس مادورو، رهبر اسیر شده ونزوئلا بود. اما در عمل، اقدامات ترامپ میتواند زمینهساز فرصتهای جدید برای این دو رقیب ژئوپلیتیک آمریکا باشد. این حمله غافلگیرکننده آمریکا به ونزوئلا، فضای جدیدی از عدم قطعیت را در عرصه جهانی ایجاد کرده است. متحدان و رقبا اکنون در تلاش هستند تا خود را با یک ابرقدرت تطبیق دهند که آماده استفاده از زور در خدمت یک سیاست خارجی مبتنی بر معامله و حق با زور است. برای روسیه و چین که مدتها رقبای اصلی آمریکا محسوب میشوند، این عدم قطعیت با فرصت همراه است. فیونا هیل، کارشناس روسیه در موسسه بروکینگز، این پرسش را مطرح میکند که اگر آمریکا حق دارد در حیاط خلوت خود تهاجمی عمل کند، چرا آنها نتوانند؟

پیش از حمله سریع نظامی آمریکا به ونزوئلا، رئیس جمهور سابق آمریکا، دونالد ترامپ، تصمیم گرفته بود که از ماریا کورینا ماچادو، رهبر مخالفان که در انتخابات 2024 در برابر نیکولاس مادورو پیروز شده بود، حمایت نکند. این تصمیم بر اساس ارزیابی اطلاعاتی آمریکا مبنی بر دشواری رهبری دولت توسط مخالفان و همچنین روابط تیره ماچادو با مقامات ارشد دولت ترامپ گرفته شد.

ترامپ در اظهاراتی گفت که ماچادو، اگرچه زن خوبی است، اما حمایت و احترام لازم در داخل کشور را ندارد و رهبری او بسیار دشوار خواهد بود. در عوض، او معاون مادورو را برای هدایت کشور پس از سقوط رژیم پیشین در نظر گرفت.
برای ماچادو، این اظهارات ترامپ ضربه ای سنگین بود و نشان دهنده جدایی عمومی آمریکا از رهبری بود که بیش از یک سال سعی کرده بود خود را به ترامپ نزدیک کند، حتی تا جایی که جایزه صلح نوبل خود را به او تقدیم کرد.

رئیس جمهور سابق آمریکا، دونالد ترامپ، در مصاحبه ای با شبکه ان بی سی نیوز اعلام کرد که ونزوئلا برای برگزاری انتخابات آماده نیست و ایالات متحده باید “این کشور را به سلامت بازگرداند”. وی گفت که برگزاری انتخابات در ماه آینده “به هیچ وجه” ممکن نیست و این فرآیند به زمان نیاز دارد.

ترامپ یک تیم از مقامات ارشد آمریکا را برای نظارت بر مراحل بعدی در ونزوئلا معرفی کرد که شامل وزیر امور خارجه مارکو روبیو، وزیر دفاع پیت هگسث و معاون رئیس ستاد کاخ سفید استیون میلر می شود. وی همچنین گفت که معاون رئیس جمهور جی دی ونس نیز در این فرآیند نقش خواهد داشت. ترامپ در پاسخ به این سوال که چه کسی مسئول اصلی اوضاع ونزوئلا خواهد بود، گفت: “من”.

این اظهارات در حالی مطرح می شود که نیکولاس مادورو، رئیس جمهور برکنار شده ونزوئلا، روز دوشنبه در نیویورک به اتهاماتی از جمله تروریسم مواد مخدر در دادگاه فدرال حاضر شد و اعلام بی گناهی کرد. همزمان، سازمان ملل متحد مداخله آمریکا در ونزوئلا را “نقض قوانین بین المللی” خواند و آن را تضعیف کننده امنیت بین المللی دانست.

دولت ترامپ دستور بازگشت فوری نزدیک به ۳۰ سفیر آمریکا از سراسر جهان را صادر کرده است. این سفیران که توسط دولت بایدن منصوب شده بودند، ظرف چند هفته آینده باید پست‌های خود را ترک کنند. اتحادیه دیپلمات‌های حرفه‌ای این اقدام را بی‌سابقه در تاریخ خدمات خارجی آمریکا دانسته است.

بر اساس گزارش‌ها، به بسیاری از این سفیران به صورت تلفنی و بدون ارائه توضیح دستور ترک پست داده شده است. روشی که از سوی اتحادیه دیپلمات‌ها «کاملاً غیرمعمول» توصیف شده است. این در حالی است که دوره استاندارد مأموریت دیپلمات‌ها معمولاً سه تا چهار سال است.

اتحادیه خدمات خارجی آمریکا تأکید کرده که چنین فراخوان گسترده‌ای از سفیران حرفه‌ای در طول تاریخ این نهاد بی‌ابقه بوده است. این اقدام در حالی صورت می‌گیرد که ترامپ بر حل مناقشات از طریق دیپلماسی تأکید دارد.

در اقدامی بی‌سابقه از سال 1924، آمریکا 30 دیپلمات ارشد از جمله سفرای خود در 29 کشور را بازخوانی کرد. این تصمیم که با هدف همسو کردن دیپلمات‌ها با اولویت‌های “آمریکا اول” ترامپ انجام شده، انتقادات شدیدی را از سوی کارشناسان برانگیخته است. جان دینکلمن، رئیس انجمن خدمات خارجی آمریکا، این اقدام را “تخریب نهادی” خوانده که اعتبار جهانی آمریکا را تضعیف می‌کند.

بیشترین تأثیر این بازخوانی بر آفریقا بوده که بیش از ده سفیر از کشورهایی مانند نیجر، اوگاندا و نیجریه فراخوانده شدند. همچنین سفرای آمریکا در آسیا، اقیانوسیه و برخی کشورهای اروپایی و خاورمیانه نیز شامل این فراخوان شده‌اند. این در حالی است که دیپلمات‌های حرفه‌ای معمولاً بدون توجه به تغییر دولت، سه تا چهار سال در پست خود می‌مانند.

کارشناسان هشدار می‌دهند این اقدام نه تنها روابط با متحدان را مختل می‌کند، بلکه پیام خطرناکی درباره اولویت وفاداری سیاسی بر تخصص حرفه‌ای به دیپلمات‌ها ارسال می‌کند. دینکلمن تأکید می‌کند که این تصمیم بی‌سابقه، ثبات نهاد دیپلماسی آمریکا را به خطر انداخته و می‌تواند تأثیرات بلندمدتی بر جای بگذارد.